Gratis alternatieven voor cPanel op je VPS, en wanneer je geen panel nodig hebt

In cPanel is een account het geheel van websites, bestanden, domeinen en e-mailaccounts van één gebruiker, en de licentie van cPanel telt die accounts. Op je eigen VPS doet niets dat werk totdat je het zelf installeert. Onze testservers (geen servers van DreamHost) hadden elk 4 GB geheugen, de grootte van ons Stack 4-abonnement. Elk panel stond zonder sites en zonder verkeer inactief voordat we het geheugen aflazen.

Wat drie gratis panels innemen op een testserver met 4 GB

Bovenop kale Apache, MariaDB en PHP voegden de panels tussen 290 MiB (Virtualmin) en 1.270 MiB (HestiaCP) toe.

De standaardinstallatie van HestiaCP draait een volledige mailserver met virus- en spamfiltering. Het meeste gewicht komt van die filtering. De scandaemon van ClamAV nam in zijn eentje 981 MiB in beslag, meer dan de helft van het totaal. SpamAssassin draaide drie processen van elk 130 tot 139 MiB. De systeemvereisten van HestiaCP noemen 1 GB geheugen als minimum zonder SpamAssassin en ClamAV, en 4 GB als aanbeveling. Houd je je mail ergens anders? Dan kun je beide weglaten bij de installatie. Die lichtere installatie hebben we niet gemeten.

CloudPanel doet helemaal niets met e-mail. Het geheugen gaat naar tien PHP-versies, 7.1 tot en met 8.5, elk met een eigen PHP-FPM-pool van 44 tot 63 MiB, plus 87 MiB voor de Varnish-cache.

De volledige installatie van Virtualmin zette ook mail op. Maar in onze test zaten de scanner van ClamAV en SpamAssassin niet tussen de actieve services. MariaDB was de grootste gebruiker met 133 MiB, gevolgd door de processen van Webmin en Usermin met 98 en 90 MiB. Met filtering ingeschakeld kan SpamAssassin volgens de handleiding voor weinig geheugen van Virtualmin gemakkelijk 1 GB gebruiken, en heeft ClamAV vaak minstens 2 GB nodig.

In de tabel met meetresultaten hieronder bestaat de rij zonder panel uit de eigen Apache, MariaDB en PHP 8.4 van Debian 13, niet uit de LAMP-image van DreamHost.

De nieuwe Debian 13-server gebruikte 210 MiB geheugen en 663 MiB schijfruimte voordat er iets op kwam. Na de installatie was het schijfgebruik 1.585 MiB zonder panel, 3.144 MiB met HestiaCP, 5.881 MiB met Virtualmin en 6.087 MiB met CloudPanel. Virtualmin voegde een swapbestand van 3 GB toe en CloudPanel een van 2 GB. HestiaCP en de opzet zonder panel voegden er geen toe. De installaties duurden 2 minuten zonder panel, 4 voor HestiaCP, 7,6 voor CloudPanel en 8 voor Virtualmin. Virtualmin zette Apache op met PHP 8.4, CloudPanel zette Nginx op met PHP 7.1 tot en met 8.5, en HestiaCP plaatste Nginx vóór Apache, met PHP 8.5.

Wat elk panel doet met back-ups van cPanel en met mail, halen we uit de eigen documentatie van dat panel:

Alle drie zijn gratis, en Virtualmin verkoopt ook een Pro-versie vanaf $7,50 per maand. De nieuwste releases toen we op 19 okt. 2026 keken, waren Virtualmin GPL 8.3.0 (29 sep.), CloudPanel 2.5.4 (1 jul.) en HestiaCP 1.10.5 (14 sep.).

Onze keuze: Virtualmin GPL op een nieuwe server

Virtualmin GPL is het panel dat we zouden installeren op een VPS die het werk van cPanel overneemt. De FAQ van Virtualmin verwijst je met een back-up van een ander panel naar het scherm Migrate Virtual Server. Het commando migrate-domain doet hetzelfde vanuit de shell. De FAQ zet ook de namen van cPanel naast die van Virtualmin: een cPanel-domein heet een Virtual Server, add-on domains komen ongeveer overeen met sub-servers, en parked domains zijn mogelijk vergelijkbaar met aliassen. Het is bovendien de enige van de drie die AlmaLinux en Rocky Linux bij de ondersteunde systemen noemt, naast Ubuntu en Debian.

Begin voor klantsites in productie met Stack 8, dat op de VPS-pagina's het label Voor apps die in productie draaien heeft en 8 GB geheugen biedt. De standaardinstallatie van HestiaCP nam ongeveer 1,7 GB in beslag voordat er ook maar één site op stond: meer dan 40 procent van het geheugen van de testserver. Op basis van die cijfers is Stack 4 genoeg voor een paar kleine sites op CloudPanel, op Virtualmin met de mailfilters uitgeschakeld, of zonder panel.

Waarom een panel een schone basisimage nodig heeft

HestiaCP, CloudPanel, Virtualmin, cPanel en DirectAdmin vragen allemaal om een vers geïnstalleerd besturingssysteem, of in de woorden van CloudPanel: een lege server. We hebben getest wat er gebeurt als je dat overslaat. Op een testserver waarop al Apache, MariaDB, PHP en een kleine testsite draaiden, voerden we elk installatieprogramma uit zoals gepubliceerd en antwoordden we nee op elke vraag.

• CloudPanel stopte voordat het iets veranderde, omdat er al een webserver en een database draaiden.
• Virtualmin vroeg ons te bevestigen dat de server een vers geïnstalleerd, ondersteund besturingssysteem had, en stopte toen we nee zeiden.
• HestiaCP waarschuwde dat apache2 en mariadb-server geïnstalleerd waren en dat het highly recommended was om ze te verwijderen. Toen we nee zeiden, stopte het met Hestia Control Panel should be installed on a clean server.

De testsite bleef na alle drie de installaties gewoon werken. De LAMP-image van DreamHost start met Apache, MariaDB en PHP die al draaien. Een panel installeer je daarom op een van de basisimages. Kies in de tabel hieronder de image die past bij het panel dat je wilt.

Dat is de lijst met ondersteunde systemen van elke leverancier, gelezen op 19 okt. 2026, naast de zeven images die de VPS-abonnementen van DreamHost bieden: Ubuntu 26.04 en 24.04, Debian 13, en AlmaLinux en Rocky Linux 10 en 9. Voor de verschillen tussen de images zelf, zie welke Linux je op je VPS draait.

Heb je wel een panel nodig?

Een panel heb je vooral nodig als andere mensen erop inloggen, zoals klanten die zelf mailboxen toevoegen of de klanten van een reseller. Ben jij de enige die aan de sites werkt, dan kun je ze ook zonder panel draaien. De LAMP-image heeft Apache, MariaDB, PHP en phpMyAdmin aan boord, met volledige root-toegang. Je host elke site als virtuele Apache-host en geeft elke klant een eigen database. In het artikel van DreamHost over hoe je LAMP zonder panel instelt lees je stap voor stap welke commando's je nodig hebt. Is je PHP-app gebouwd op Laravel? Onze gids over wat één Laravel-app kost op Laravel Cloud, Forge of je eigen server behandelt Forge, dat een server die je huurt voor je inricht en je app erop uitrolt.

Met root-toegang ben jij degene die de updates van het besturingssysteem uitvoert, met of zonder panel. Voor onze gids over een beheerde of zelfbeheerde VPS, die per optie uitlegt wie wat regelt, zetten we een kleine Debian-webserver op uit het pakketarchief van 20 september. Op 20 oktober stonden er 20 pakketten klaar voor een update, waaronder PHP. De server draaide in een container, dus kernelupdates, die een volledige server ook krijgt, zitten niet in die telling.

Wil je een panel waarin je alles met een paar klikken regelt, zonder zelf een server te beheren? Dan krijg je bij een beheerde VPS het DreamHost-panel. Daarin voeg je een website toe, koppel je een domein, zet je SSL aan en maak je mailboxen aan. Volgens het Help Center van DreamHost krijgt iedereen die ook toegang nodig heeft een eigen login via Account Privileges, en draait het panel op aparte servers. Op de pagina over beheerde VPS staat daarnaast dat standaard MySQL-databases op aparte gedeelde databaseservers draaien. DreamHost regelt de software-updates, monitoring en dagelijkse back-ups van de server. Je werkt via SSH, zonder root-toegang.

Wat cPanel en Plesk nu kosten

Licenties van cPanel tellen accounts, en websites zijn bij elk abonnement onbeperkt. Licenties van Plesk tellen domeinen. Dit zijn alleen de licentieprijzen, maandelijks gefactureerd en exclusief btw, van de prijspagina van cPanel (gelezen op 20 okt. 2026) en die van Plesk (gelezen op 21 okt. 2026). De server kost extra.

Bij jaarlijkse facturering komt cPanel Solo uit op $27,46 per maand. Dat is $329,52 per jaar, tegenover $359,88 bij maandelijkse facturering. De abonnementen van DirectAdmin kosten $5, $15 en $29 per maand.

Houd je cPanel, dan staan AlmaLinux 10 en 9 en Ubuntu 24.04 op de lijsten met ondersteunde systemen. cPanel test alleen officiële releases van AlmaLinux en waarschuwt dat vooraf gebouwde images problemen kunnen geven bij de installatie. Probeer de installatie dus eerst op een nieuwe server voordat je klantsites verhuist. Volgens de prijspagina van cPanel vereist een maandlicentie uit de cPanel Store het openbare statische IP-adres van de server, dus reken op één licentie per server.

Je sites uit cPanel verhuizen

1. Download een volledige back-up van elk account
   Maak in de Backup Wizard van cPanel een volledige back-up en download het bestand. Virtualmin en HestiaCP kunnen dat bestand allebei importeren.
2. Noteer de PHP-versie van elke site
   Stel op de nieuwe server voor elke site dezelfde versie in voordat je gaat testen.
3. Installeer het panel op een nieuwe server
   Voer het installatiecommando van de maker uit op een nieuwe basisimage, voordat er een site op komt.
4. Importeer de back-ups

   Gebruik de tool migrate-domain van Virtualmin, of het importcommando van HestiaCP met de bestandsnaam van je back-up, zoals in het eigen voorbeeld van HestiaCP:

   bashKopiëren

   v-import-cpanel \
     /backup/backup.tar.gz \
     yes

   Het importprogramma van HestiaCP neemt mailboxen mee met hun berichten en wachtwoorden, en de yes aan het eind herschrijft het MX-record van elk domein in de eigen DNS-zone van HestiaCP. Volgens de pagina over migrate-domain van Virtualmin maakt de import een server aan met dezelfde instellingen en inhoud als het origineel. Controleer daarna of elke database onder de juiste gebruiker staat en of er geen configuratiebestand meer naar een oud mappad van cPanel verwijst.

5. Vraag certificaten en e-mailondertekening opnieuw aan
   Vraag voor elke site een SSL-certificaat aan vanuit het nieuwe panel en publiceer nieuwe DKIM-records. Het importscript van HestiaCP vermeldt dat het importeren van certificaten op dit moment mislukt en dat het script DKIM niet bijwerkt.
6. Test en schakel daarna DNS om
   Verlaag de TTL (time to live) van je DNS-records ongeveer twee dagen van tevoren, zoals de migratiehandleiding van Virtualmin aanraadt. Laat het hosts-bestand van je computer naar de nieuwe server wijzen, controleer elke site en mailbox, en wijzig dan de DNS-records, inclusief MX.

CloudPanel heeft geen importprogramma: volgens de migratiehandleiding kopieer je de bestanden en maak je een dump van de database, die je daarna importeert. CloudPanel draait geen mail, dus mailboxen en hun berichten verhuis je als aparte klus naar de plek waar je je e-mail host. Verhuis je in plaats daarvan naar een beheerde VPS, dan beschrijft het Help Center van DreamHost hoe je bestanden, databases en e-mail handmatig verhuist. De betaalde Website Migration-service van DreamHost verhuist sites, bestanden en databases voor je naar een beheerde VPS.

Hoe we hebben gemeten

DreamHost voerde deze tests uit op 20 oktober 2026.

• Machine: Lima-VM's op een Mac met Apple silicon, arm64, elk met 2 vCPU en 4 GB geheugen, de grootte van ons Stack 4-abonnement. Elk panel kreeg een nieuwe VM op basis van dezelfde Debian 13-cloudimage.
• Installaties: het gepubliceerde commando van elke maker, ongewijzigd, met de gedocumenteerde opties van HestiaCP voor een installatie zonder vragen. De installatietijd loopt vanaf de start van het installatieprogramma tot het moment waarop de inlogpagina van het panel reageert.
• Geheugen: totaal min beschikbaar, 12 keer gemeten met 30 seconden ertussen, na 10 minuten zonder activiteit. We rapporteren de mediaan.
• Wachtende updates (de test achter onze gids over beheerde of zelfbeheerde VPS'en): een Debian 13-container op hetzelfde soort test-VM, ingericht met Nginx, PHP-FPM en MariaDB uit de archiefsnapshot van 20 september en op 20 oktober naar het live archief omgezet.

Dit was geen server van DreamHost en ook geen van de images van DreamHost. De abonnementen van DreamHost draaien op AMD EPYC-processors. Elk panel draaide één keer, in rust, zonder de schermen die bij de eerste start verschijnen en zonder de herstart waar het installatieprogramma van HestiaCP om vraagt. We hebben cPanel niet getest, dat volgens de vereisten geen ARM-systemen ondersteunt, en ook de betaalde Plesk en DirectAdmin niet. We hebben de installatieopties van HestiaCP en Virtualmin niet gewijzigd en geen enkel installatieprogramma voorbij een yes laten gaan. CyberPanel en aaPanel deden niet mee aan deze test, en Webmin kwam mee als de beheertool waarop Virtualmin draait. Er draaiden tot vier VM's tegelijk op de Mac, dus de installatietijden zijn bij benadering.

Veelgestelde vragen over weggaan bij cPanel